Dok se Evropa suočava s hroničnim nedostatkom radne snage u sektoru transporta, profesionalni vozači iz Bosne i Hercegovine prolaze kroz neviđenu institucionalnu represiju. Prema podacima Konzorcijuma Logistika BiH, u proteklih godinu dana evidentirano je 100 deportacija i ukupno 100 dana provedenih u zatvorima i pritvorima širom Njemačke, Austrije i Poljske.
Rad kao razlog za kaznu
Iz Konzorcijuma ističu da se ne radi o prekršiocima zakona, migrantima ili osobama bez papira. Naprotiv, riječ je o ljudima koji imaju uredne i važeće ugovore o radu, posjeduju svu zakonom propisanu dokumentaciju i ne predstavljaju nikakav bezbjednosni niti socijalni rizik.
„Prisilan povratak znači da je uredno zaposlen radnik proglašen osobom koja se ‘nezakonito’ nalazi na teritoriji države EU isključivo zbog formalnog tumačenja boravka. Ovi ljudi su protjerani samo zato što rade svoj posao“, navodi se u saopštenju.
Institucionalna šutnja kao saučesništvo
Konzorcijum je uputio oštar apel domaćim institucijama – Vijeću ministara BiH, Ministarstvu vanjskih poslova te Ministarstvu komunikacija i transporta. Optužuju ih za pasivnost koja graniči sa saučesništvom. Navode da je bilans reakcije domaćih vlasti poražavajući: nula protestnih nota, nula suštinskih reakcija prema Evropskoj komisiji i nula zaštitnih mjera. „Ćutanje u ovom trenutku znači prećutno prihvatanje prakse koja vodi ka sistemskom izbacivanju radne snage i urušavanju transportnog sektora BiH“, upozoravaju iz Logistike.
Manipulacija EES sistemom i „trijaža“ na granicama
Posebno se naglašava da se problemi vozača neopravdano povezuju s novim EES (Entry/Exit) sistemom. Iz Konzorcijuma tvrde da je to samo izgovor za represiju i da ne postoji tehnička prepreka koja bi opravdala pritvaranja. Prema njihovim riječima, na sceni je model institucionalnog zastrašivanja kroz višednevna zadržavanja i etiketiranje radnika kao „rizika“.
Svako zaustavljanje vozača danas je pretvoreno u svojevrsnu „trijažu“, gdje se više ne postavlja pitanje prava, već se odlučuje o deportaciji samo zato što osoba posjeduje pasoš profesionalnog vozača iz Bosne i Hercegovine.
Crni bilans u protekloj godini
Fakti koje iznosi Konzorcijum su neumoljivi i odnose se na period od samo 365 dana:
-
100 nasilno protjeranih profesionalnih vozača.
-
47 trajno izgubljenih radnih mjesta.
-
Više od 100 dana provedenih u zatvorima država članica EU.
Zaključak: Ugrožen lanac snabdijevanja
Iz Logistike BiH poručuju da vozači nisu turisti niti ilegalni migranti, već temelj privrede. Ako se ova praksa nastavi, posljedice neće biti samo sektorske, već strateške po cijelu državu – od ekonomskih i socijalnih do direktnog ugrožavanja lanaca snabdijevanja robom.
„Vrijeme formalnih odgovora je isteklo. Tražimo hitnu zaštitu naših građana i ravnopravan tretman na tržištu Evropske unije“, zaključuje se u saopštenju Konzorcijuma Logistika BiH.